తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమలో “పీపుల్స్ స్టార్” (People’s Star) గా నీరాజనాలు అందుకుంటున్న విశిష్ట వ్యక్తి ఆర్. నారాయణమూర్తి. సాధారణ నటుడిగా ప్రస్థానం మొదలుపెట్టి, తనదైన శైలిలో విప్లవాత్మక చిత్రాలను నిర్మిస్తూ, ప్రజా సమస్యలపై గళమెత్తిన అరుదైన కళాకారుడు ఆయన.
ఆర్. నారాయణమూర్తి గారి జీవితం, సినిమా ప్రస్థానం మరియు ఆయన సిద్ధాంతాల గురించి సమగ్ర కథనం ఇక్కడ ఉంది:
బాల్యం మరియు విద్య
ఆర్. నారాయణమూర్తి గారు 1953 డిసెంబరు 31న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని రౌతులపూడి మండలం, మల్లంపేట గ్రామంలో ఒక సాధారణ రైతు కుటుంబంలో జన్మించారు. చిన్నతనం నుంచే ఆయనకు సినిమాలంటే అమితమైన ఆసక్తి ఉండేది. ముఖ్యంగా ఎన్టీఆర్, ఏఎన్ఆర్ చిత్రాలను చూస్తూ పెరిగిన ఆయన, తాను కూడా నటుడు కావాలని కలలు కన్నారు. కాకినాడలో డిగ్రీ పూర్తి చేసిన ఆయన, తన ఆశయ సాధన కోసం మద్రాసు (చెన్నై) బాట పట్టారు.
సినిమా ప్రస్థానం: జూనియర్ ఆర్టిస్ట్ నుండి పీపుల్స్ స్టార్ వరకు
నారాయణమూర్తి గారి ప్రయాణం ఏమీ పూలపాన్పు కాదు. సినిమాల్లో అవకాశాల కోసం ఆయన ఎన్నో కష్టాలు పడ్డారు.
- తొలి అడుగులు: దర్శకరత్న దాసరి నారాయణరావు గారిని తన గురువుగా భావిస్తారు. దాసరి గారి దర్శకత్వంలో వచ్చిన ‘నేరము – శిక్ష’ సినిమాలో ఒక చిన్న పాత్రతో ఆయన ప్రయాణం మొదలైంది.
- స్నేహచిత్ర పిక్చర్స్: తన మనసులోని భావాలను, సమాజంలోని అసమానతలను ప్రశ్నించే సినిమాలు తీయడానికి ఎవరూ ముందుకు రాకపోవడంతో, తానే నిర్మాతగా మారి ‘స్నేహచిత్ర పిక్చర్స్’ అనే బ్యానర్ను స్థాపించారు.
- సంచలన విజయం: 1986లో విడుదలైన ‘అర్ధరాత్రి స్వతంత్రం’ సినిమాతో ఆయన దర్శకుడిగా, నిర్మాతగా తన ముద్ర వేశారు. ఆ తర్వాత వచ్చిన ‘ఎర్రసైన్యం’ సినిమా ఒక ట్రెండ్ సెట్టర్గా నిలిచింది.
సిద్ధాంతాలు – విప్లవాత్మక చిత్రాలు
నారాయణమూర్తి గారిని “రెడ్ స్టార్” అని కూడా పిలుస్తారు. ఆయన సినిమాలు కేవలం వినోదం కోసం మాత్రమే కాకుండా, సామాజిక చైతన్యం కోసం ఉంటాయి. - ప్రజా సమస్యలే ఇతివృత్తం: భూపోరాటాలు, నక్సలిజం, రైతుల కష్టాలు, కార్మికుల హక్కులు, కుల వివక్ష వంటి అంశాలపై ఆయన అలుపెరగని పోరాటం చేశారు.
- ముఖ్యమైన చిత్రాలు:
- అర్ధరాత్రి స్వతంత్రం
- లాల్ సలామ్
- దండోరా
- ఎర్రసైన్యం
- చీమలదండు
- దళం
- ఊరు మనదిరా
- రైతన్న
వ్యక్తిత్వం: ఆదర్శప్రాయమైన సాదాసీదా జీవితం
కోట్లాది రూపాయల టర్నోవర్ ఉన్న చిత్ర పరిశ్రమలో ఉంటూ కూడా, అత్యంత సామాన్యమైన జీవితాన్ని గడపడం ఆయనకే చెల్లింది. - సింప్లిసిటీ: ఇప్పటికీ ఆయన హైదరాబాద్ వీధుల్లో సామాన్యుడిలా నడుచుకుంటూ వెళ్లడం, బస్సుల్లో ప్రయాణించడం మనం చూడవచ్చు. ఆయనకు సొంతంగా కారు కూడా లేదు.
- అవివాహితుడు: తన జీవితాన్ని పూర్తిగా సమాజానికి, సినిమాకే అంకితం చేసిన ఆయన పెళ్లి చేసుకోకుండా బ్రహ్మచారిగానే ఉండిపోయారు.
- అవార్డులు: ఆయన చేసిన సామాజిక సేవకు, సినిమా కృషికి గాను ఎన్నో గౌరవ పురస్కారాలు అందుకున్నారు. ముఖ్యంగా ‘దండోరా’ చిత్రానికి నంది స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డు లభించింది.
ముగింపు
తెలుగు తెరపై ఎర్రజెండాను ఎగురవేసి, పీడిత ప్రజల గొంతుకగా మారిన ఆర్. నారాయణమూర్తి గారు కేవలం ఒక నటుడు మాత్రమే కాదు, ఒక ఆలోచనా విధానం. తన నమ్మిన సిద్ధాంతం కోసం కమర్షియల్ సినిమాలకు దూరంగా ఉంటూ, ప్రజాపక్షం వహించిన ఆయన నిజమైన “పీపుల్స్ స్టార్”. - పీపుల్స్ స్టార్గా పేరుగాంచిన ఆర్. నారాయణమూర్తి గారు తన సినీ ప్రస్థానంలో సామాజిక సమస్యలు, విప్లవ భావజాలం ఉన్న అనేక చిత్రాలలో నటించారు. ఆయన నటించిన కొన్ని ముఖ్యమైన సినిమాల జాబితా ఇక్కడ ఉంది:
- ప్రధాన చిత్రాలు (నటుడిగా మరియు దర్శకుడిగా):
- అర్ధరాత్రి స్వతంత్రం (1986) – ఇది ఆయన సొంత నిర్మాణ సంస్థ ‘స్నేహ చిత్ర పిక్చర్స్’ ద్వారా వచ్చిన మొదటి చిత్రం.
- ఎర్ర సైన్యం (1994) – ఆయన కెరీర్లో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిన చిత్రం.
- ఒరేయ్ రిక్షా (1995) – సామాన్య ప్రజల సమస్యలను ప్రతిబింబించే ఈ చిత్రం పెద్ద విజయాన్ని అందుకుంది.
- చీమలదండు (1995)
- అడవి దివిటీలు (1990)
- లాల్ సలాం (1992)
- దండోరా (1993)
- దళం (1996)
- చీకటి సూర్యులు (1998)
- ఊరు మనదిరా (2002)
- వేగు చుక్కలు (2003)
- వీర తెలంగాణ (2010)
ఇతర ముఖ్యమైన చిత్రాలు: - కూలన్న (1999)
- అడవి బిడ్డలు (2006)
- ఎర్ర సముద్రం (2008)
- పోరు తెలంగాణ (2011)
- పీపుల్స్ వార్ (2012)
- రాజ్యాధికారం (2014)
- దండకారణ్యం (2016)
- హెడ్ కానిస్టేబుల్ వెంకట్రామయ్య (2017)
- అన్నదాత సుఖీభవ (2018)
- రైతన్న (2021)
- యూనివర్సిటీ (2023)
వీటితో పాటు ఆయన తన కెరీర్ ప్రారంభంలో నీడ, సీతా రాములు, అగ్నిపూలు, విశ్వరూపం వంటి సినిమాల్లో సహాయ పాత్రల్లో కూడా నటించారు. ఇటీవల 2020లో వచ్చిన సోలో బ్రతుకే సో బెటర్ చిత్రంలో కూడా ఒక ముఖ్య పాత్రలో కనిపించారు.’ప్రజా నటుడు’గా పేరుగాంచిన ఆర్. నారాయణమూర్తి గారు నేడు (డిసెంబరు 31) తన పుట్టినరోజు జరుపుకుంటున్నారు. - ఆయన గురించి కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు:
- జననం: 1953, డిసెంబరు 31న తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని రౌతులపూడి మండలం, మల్లంపేట గ్రామంలో జన్మించారు.
- ప్రస్థానం: నటుడిగా, దర్శకుడిగా, నిర్మాతగా తెలుగు చిత్రసీమలో తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక ముద్ర వేశారు.
- సిద్ధాంతం: సామాజిక సమస్యలు, రైతుల కష్టాలు మరియు విప్లవాత్మక అంశాలనే కథా వస్తువులుగా తీసుకుని సినిమాలు తీయడం ఆయన ప్రత్యేకత.
- స్నేహచిత్ర పిక్చర్స్: ఈ బ్యానర్పై ఆయన ఎన్నో విజయవంతమైన చిత్రాలను (ఉదాహరణకు: ఎర్ర సైన్యం, చీమలదండు, అడవి దివిటీలు) నిర్మించారు.
నిరాడంబరతకు మారుపేరుగా నిలిచే ఆయనకు పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు తెలియజేద్దాం.
