చార్మినార్: హైదరాబాద్ కీర్తి కిరీటం

హైదరాబాద్ అనగానే మనకు వెంటనే గుర్తుకు వచ్చేది చార్మినార్. ఇది కేవలం ఒక కట్టడం మాత్రమే కాదు, 400 ఏళ్లకు పైగా చరిత్ర కలిగిన ఒక అద్భుతమైన కళాఖండం. కుతుబ్ షాహీ వంశ వైభవానికి, హైదరాబాద్ సంస్కృతికి ఇది నిలువుటద్దం.

1. చరిత్ర మరియు నిర్మాణం (History)

చార్మినార్‌ను 1591లో కుతుబ్ షాహీ వంశానికి చెందిన ఐదవ పాలకుడు మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా నిర్మించారు. గోల్కొండ కోట నుండి రాజధానిని హైదరాబాద్‌కు మార్చిన తర్వాత ఈ కట్టడాన్ని నిర్మించారు.

నిర్మాణానికి ప్రధాన కారణం: ఆ సమయంలో నగరంలో ప్లేగు వ్యాధి తీవ్రంగా ప్రబలింది. ఆ వ్యాధి నివారణకు గుర్తుగా, ప్రజల కోరిక మేరకు సుల్తాన్ ఈ కట్టడాన్ని నిర్మించారని చరిత్రకారులు చెబుతారు.
ఈ కట్టడం పునాది వేసినప్పుడు, కుతుబ్ షా తన ప్రార్థనలో “నదిలో చేపలు ఎంతగా నిండి ఉంటాయో, ఈ నగరంలో ప్రజలు కూడా అలాగే సుఖశాంతులతో నిండి ఉండాలి” అని కోరుకున్నట్లు చెబుతారు.

2. వాస్తుశిల్పం మరియు నిర్మాణం (Architecture)

చార్మినార్ నిర్మాణం ఇండో-ఇస్లామిక్ శైలిలో ఉంటుంది. పర్షియన్ వాస్తుశిల్ప ప్రభావం కూడా ఇందులో కనిపిస్తుంది.

నాలుగు మినార్లు: ‘చార్’ అంటే నాలుగు, ‘మినార్’ అంటే స్తంభాలు లేదా గోపురాలని అర్థం. ఈ కట్టడానికి నాలుగు మూలల్లో నాలుగు ఎత్తైన మినార్లు ఉన్నాయి. ఒక్కో మినార్ ఎత్తు సుమారు 56 మీటర్లు (184 అడుగులు) ఉంటుంది.
నిర్మాణ పదార్థాలు: గ్రానైట్, సున్నం మరియు పాలరాయి పొడి మిశ్రమంతో దీనిని చాలా దృఢంగా నిర్మించారు.
పై అంతస్తు: చార్మినార్ పైభాగంలో పడమర వైపున ఒక మసీదు ఉంది. ఇది కుతుబ్ షాహీ కాలం నాటి పురాతన మసీదులలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

3. చుట్టుపక్కల ప్రదేశాలు (Surroundings)

చార్మినార్ చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం ఎప్పుడూ రద్దీగా, పర్యాటకులతో సందడిగా ఉంటుంది.

లాడ్ బజార్ (Laad Bazaar): చార్మినార్ పక్కనే ఉన్న ఈ బజార్ గాజులకు (Bangles) ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచింది. ఇక్కడ లభించే రాళ్ళ గాజులు, ముత్యాలు పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తాయి.
మక్కా మసీదు (Mecca Masjid): చార్మినార్‌కు నైరుతి దిశలో ఉన్న ఈ మసీదు భారతదేశంలోని అతిపెద్ద మసీదులలో ఒకటి. దీని నిర్మాణంలో మక్కా నుండి తెచ్చిన మట్టిని వాడారని ప్రతీతి.
చార్ కమాన్ (Char Kaman): చార్మినార్‌కు నాలుగు దిశల్లో నాలుగు ఆర్చ్‌లు (కమాన్‌లు) ఉన్నాయి. వీటిని కూడా కుతుబ్ షాహీలు నిర్మించారు.

4. పర్యాటక సమాచారం (Tourism Info)

సందర్శన సమయం: ఉదయం 9:30 నుండి సాయంత్రం 5:30 వరకు.
రాత్రి వేళ అందాలు: రాత్రి పూట విద్యుత్ కాంతుల్లో చార్మినార్ మెరుస్తూ చూడముచ్చటగా ఉంటుంది.
షాపింగ్ & ఫుడ్: ఇక్కడ లభించే ఇరానీ చాయ్, ఉస్మానియా బిస్కెట్లు, మరియు హైదరాబాదీ బిర్యానీ రుచులు పర్యాటకులకు ప్రత్యేకం.

ముగింపు

శతాబ్దాలు గడుస్తున్నా, చార్మినార్ తన ఠీవిని కోల్పోకుండా నిలిచి ఉంది. ఇది కేవలం రాతి కట్టడం మాత్రమే కాదు, హైదరాబాద్ ప్రజల భావోద్వేగాలతో ముడిపడిన ఒక చారిత్రక సాక్ష్యం. ప్రపంచం నలుమూలల నుండి వచ్చే పర్యాటకులకు ఇది తప్పక సందర్శించాల్సిన ప్రదేశం.