దక్షిణ దక్షిణ అయోధ్య: భద్రాచలం శ్రీ సీతారామచంద్ర స్వామి ఆలయ విశిష్టత.

తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాలో, పవిత్ర గోదావరి నది తీరాన కొలువై ఉన్న దివ్య క్షేత్రం ‘భద్రాచలం’. భక్త రామదాసు కీర్తనలతో, గోదావరి అలల సవ్వడితో పరవశించే ఈ క్షేత్రాన్ని “దక్షిణ అయోధ్య” అని కూడా పిలుస్తారు. కలియుగంలో శ్రీరాముడు స్వయంభువుగా వెలసిన అరుదైన క్షేత్రాలలో ఇది ఒకటి.

1. స్థల పురాణం (ఆలయ చరిత్ర)

పురాణాల ప్రకారం, మేరు పర్వతం మరియు మేనకల కుమారుడైన ‘భద్రుడు’ అనే భక్తుడు శ్రీరాముని కోసం ఘోర తపస్సు చేశాడు. త్రేతాయుగంలో రాముడు సీతాన్వేషణలో ఉన్నందున, కలియుగంలో భద్రుని కోరిక తీరుస్తానని మాటిచ్చాడు. ఆ మాట ప్రకారం, శ్రీ మహావిష్ణువు రామావతారంలో భద్రుని తలపైన (భద్రగిరిపై) వెలిసాడు. అందుకే ఈ క్షేత్రానికి “భద్రాచలం” (భద్రుడి కొండ) అని పేరు వచ్చింది.

2. ఆలయ ప్రత్యేకత – విగ్రహ రూపం

భద్రాచలంలోని మూలవిరాట్టుకు ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. సాధారణంగా రాముడి విగ్రహాలు రెండు చేతులతో ఉంటాయి, కానీ ఇక్కడ స్వామివారు “చతుర్భుజ రాముడిగా” (నాలుగు చేతులతో) దర్శనమిస్తారు.

శ్రీరాముడు వెనుక రెండు చేతులలో శంఖుచక్రాలను, ముందు రెండు చేతులలో ధనుర్బాణాలను ధరించి ఉంటాడు.
సీతాదేవి రాముని ఎడమ తొడపై ఆసీనురాలై ఉండగా, లక్ష్మణ స్వామి వారి పక్కన నిల్చొని ఉంటారు.
రాముడు యోగ ముద్రలో కూర్చుని ఉండటం ఇక్కడి మరొక విశేషం.

3. భక్త రామదాసు మరియు ఆలయ నిర్మాణం

భద్రాచలం అనగానే గుర్తొచ్చేది కంచర్ల గోపన్న (భక్త రామదాసు). 17వ శతాబ్దంలో తహసీల్దార్‌గా పనిచేస్తున్న గోపన్న, పోకల దమ్మక్క అనే భక్తురాలు పూజించే విగ్రహాలకు గుడి కట్టాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన సుమారు 6 లక్షల వరహాల పన్ను సొమ్మును వెచ్చించి, గోపన్న ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు.
దీనివల్ల గోల్కొండ నవాబు తానీషా ఆగ్రహించి, గోపన్నను గోల్కొండ కోటలో బంధించారు.
చెరసాలలో గోపన్న శ్రీరాముని స్తుతిస్తూ “దాశరథీ శతకం” మరియు అనేక కీర్తనలు రచించారు. (“ఇక్ష్వాకు కుల తిలక…”, “ఎంతో మహానుభావుడవు…” వంటివి).
చివరకు శ్రీరామలక్ష్మణులు స్వయంగా రామoji, లక్ష్మoji అనే పేర్లతో తానీషా వద్దకు వెళ్లి, రామదాసు బాకీ ఉన్న సొమ్మును చెల్లించి ఆయనను విడిపించారని చరిత్ర చెబుతుంది.

4. పర్ణశాల

భద్రాచలానికి సుమారు 32 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ‘పర్ణశాల’ కూడా దర్శించదగ్గ ప్రదేశం. వనవాస సమయంలో సీతారామలక్ష్మణులు ఇక్కడే నివసించారని, రావణుడు సీతమ్మను ఇక్కడి నుండే అపహరించాడని ప్రతీతి. సీతమ్మ ఆరవేసిన చీర గుర్తులు, పసుపు కుంకుమ రాళ్లు ఇప్పటికీ అక్కడ చూడవచ్చు.

5. పండుగలు మరియు ఉత్సవాలు

శ్రీరామనవమి: ప్రతి సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ నవమి నాడు శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణం అంగరంగ వైభవంగా జరుగుతుంది. తానీషా కాలం నుండి నేటి వరకు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరపున స్వామివారికి పట్టువస్త్రాలు మరియు ముత్యాల తలంబ్రాలు సమర్పించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
వైకుంఠ ఏకాదశి: ఈ రోజున ఉత్తర ద్వార దర్శనం కోసం లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు.
వాగ్గేయకార ఉత్సవాలు: భక్త రామదాసు స్మరనార్థం ఈ ఉత్సవాలను నిర్వహిస్తారు.

ముగింపు

భద్రాచలం కేవలం ఒక ఆలయం మాత్రమే కాదు, అది భక్తికి, సంగీతానికి మరియు చారిత్రక సంపదకు నిలయం. గోదావరిలో పుణ్యస్నానం ఆచరించి, ఆ భద్రాద్రి రామయ్యను దర్శించుకుంటే సకల పాపాలు తొలగిపోతాయని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.

భద్రాచలం వెళ్లాలనుకునే భక్తులకు రవాణా మరియు వసతికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. భద్రాచలం చేరుకునే మార్గాలు (Transportation)

భద్రాచలం రోడ్డు మరియు రైలు మార్గాల ద్వారా ఇతర ప్రాంతాలతో బాగా అనుసంధానించబడి ఉంది.

రైలు మార్గం (Train):
- భద్రాచలంలో నేరుగా రైల్వే స్టేషన్ లేదు.
- అత్యంత సమీప రైల్వే స్టేషన్: భద్రాచలం రోడ్ (కొత్తగూడెం). ఇది ఆలయానికి సుమారు 40 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది.
- కొత్తగూడెం రైల్వే స్టేషన్ నుండి భద్రాచలం వెళ్లడానికి ఆర్టీసీ బస్సులు మరియు ప్రైవేట్ ట్యాక్సీలు ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి. (ప్రయాణ సమయం: 1 గంట).
- హైదరాబాద్, వరంగల్, ఖమ్మం, విజయవాడ నుండి కొత్తగూడెం (భద్రాచలం రోడ్) కు అనేక రైళ్లు ఉన్నాయి.
రోడ్డు మార్గం (Bus/Road):
- తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అన్ని ప్రధాన నగరాల నుండి భద్రాచలానికి టీఎస్ఆర్టీసీ (TSRTC) మరియు ఏపీఎస్ఆర్టీసీ (APSRTC) బస్సులు నడుస్తాయి.
- హైదరాబాద్ నుండి: సుమారు 310 కి.మీ. (ప్రయాణ సమయం: 7-8 గంటలు). ఎంజీబీఎస్ (MGBS) నుండి ప్రతి అరగంటకు బస్సులు ఉంటాయి.
- విజయవాడ నుండి: సుమారు 190 కి.మీ. (ప్రయాణ సమయం: 4-5 గంటలు).
- ఖమ్మం నుండి: సుమారు 120 కి.మీ.
విమాన మార్గం (Air):
- సమీప విమానాశ్రయం: రాజమండ్రి (సుమారు 190 కి.మీ) లేదా విజయవాడ (గన్నవరం) (సుమారు 185 కి.మీ).
- హైదరాబాద్ (శంషాబాద్) ఎయిర్ పోర్ట్ నుండి రోడ్డు మార్గంలో సుమారు 320 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది.

2. వసతి సౌకర్యాలు (Accommodation)

భద్రాచలంలో భక్తులకు బడ్జెట్ నుండి డీలక్స్ స్థాయి వరకు వివిధ రకాల వసతి సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

దేవస్థానం కాటేజీలు (Devasthanam Cottages):
- ఆలయ நிர்வாகం భక్తుల సౌకర్యార్థం అనేక సత్రాలు మరియు కాటేజీలను నిర్వహిస్తోంది.
- ముఖ్యమైనవి: సీతా నిలయం, రామ నిలయం, లక్ష్మణ నిలయం.
- ఇక్కడ గదులు సరసమైన ధరలకే (Rs. 200 నుండి Rs. 1500 వరకు) లభిస్తాయి.
- బుకింగ్ కోసం ఆలయం దగ్గర ఉన్న సీ.ఆర్.ఓ (CRO) ఆఫీసును సంప్రదించాలి. కొన్ని గదులు ఆన్‌లైన్‌లో కూడా బుక్ చేసుకోవచ్చు.
తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ (Telangana Tourism):
- హరిత హోటల్ (Haritha Hotel): ఇది గోదావరి నది ఒడ్డున, ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణంలో ఉంటుంది. ఇందులో ఏసీ మరియు నాన్-ఏసీ గదులు, రెస్టారెంట్ సౌకర్యం ఉంటాయి.
ప్రైవేట్ లాడ్జీలు & హోటళ్లు:
- ఆలయ పరిసరాల్లో అనేక ప్రైవేట్ హోటళ్లు ఉన్నాయి. సాధారణ గదుల నుండి స్టార్ సౌకర్యాలు కలిగిన హోటళ్ల వరకు అందుబాటులో ఉంటాయి.

3. ముఖ్యమైన దూరాలు (ఒక అంచనా)

ప్రాంతం	దూరం (కి.మీ)
కొత్తగూడెం (రైల్వే స్టేషన్)	40
ఖమ్మం	120
రాజమండ్రి	190
విజయవాడ	190
వరంగల్	220
హైదరాబాద్	310

ముఖ్య సూచనలు:

శ్రీరామనవమి మరియు వైకుంఠ ఏకాదశి వంటి పర్వదినాల్లో వెళ్తుంటే, కనీసం ఒక నెల ముందుగానే వసతి (Room Booking) చూసుకోవడం మంచిది.

సాధారణ రోజుల్లో వెళ్తే నేరుగా అక్కడికి వెళ్లి గదులు తీసుకోవచ్చు.