అరుణాచలేశ్వర ఆలయం, తిరువణ్ణామలై
స్మరణ మాత్రాన ముక్తినిచ్చే అరుణాచలం క్షేత్రం – చరిత్ర, విశిష్టత

తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని తిరువణ్ణామలై పట్టణంలో కొండ కింద వెలసిన పవిత్ర క్షేత్రమే శ్రీ అరుణాచలేశ్వర ఆలయం. ‘అరుణాచలం’ అంటే ‘అరుణ’ (ఎర్రని), ‘అచలం’ (కొండ) అని అర్థం. భక్తులు ఈ కొండను సాక్షాత్తు శివుని జ్యోతిర్లింగ స్వరూపంగా భావిస్తారు. ఈ క్షేత్రం యొక్క ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, కేవలం దీని పేరును స్మరించుకున్నా మోక్షం లభిస్తుందని ప్రగాఢ విశ్వాసం. కాశీలో మరణించినా, చిదంబరంలో దర్శించినా, తిరువారూరులో జన్మించినా కలిగే మోక్ష ప్రాప్తి అరుణాచలం అని ఉచ్చరించినా చాలు లభిస్తుందని భక్తులు నమ్ముతారు.
పంచభూత లింగ క్షేత్రాలలో అగ్ని తత్వం:
దక్షిణ భారతంలో వెలసిన పంచభూత లింగ క్షేత్రాలలో అరుణాచలం ఒకటి. ఇది అగ్ని భూతానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఇక్కడి శివుడిని అన్నామలైయర్ లేదా అరుణాచలేశ్వరుడు అని పూజిస్తారు. అమ్మవారు ఉణ్ణామలైయమ్మన్ (అపీతకుచాంబ).
అరుణాచలం పురాణ గాథ:
అరుణాచలం వెనుక రెండు ముఖ్యమైన పురాణ కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి:
- లింగోద్భవ కథ (శివుని జ్వాలా స్తంభ రూపం):ఒకసారి బ్రహ్మ, విష్ణువులలో ఎవరు గొప్ప అనే వివాదం వచ్చింది. వారి అహంకారాన్ని తొలగించడానికి పరమశివుడు ఒక అగ్ని జ్వాలా స్తంభంగా (జ్యోతిర్లింగంగా) ప్రత్యక్షమై, దాని ఆద్యంతాలు తెలుసుకోవాలని సవాలు విసిరాడు. బ్రహ్మ హంస రూపంలో పైభాగాన్ని, విష్ణువు వరాహ రూపంలో అడుగు భాగాన్ని కనుగొనడానికి ప్రయత్నించారు. అంతు తెలియని ఆ స్తంభం మొదలు, తుది కనుగొనలేక తమ ఓటమిని అంగీకరించారు. అప్పుడు శివుడు ఆ జ్వాలా స్తంభ రూపాన్ని కుదించుకుని, తిరువణ్ణామలై కొండ రూపంలో స్థిరపడ్డాడు, దాని కింద శివలింగంగా వెలిశాడు. ఈ కొండనే నేడు భక్తులు శివుని తేజోలింగ స్వరూపంగా భావిస్తారు.
- పార్వతి దేవి తపస్సు:మరొక కథనం ప్రకారం, ఒకసారి సరదాగా పార్వతీ దేవి శివుడి కళ్ళు మూయడంతో, లోకమంతా అంధకారమైంది. లోకమాత తన తప్పును తెలుసుకుని, తిరువణ్ణామలై కొండ వద్ద కఠోర తపస్సు చేసింది. శివుడు ఆమె తపస్సుకు మెచ్చి, జ్వాల రూపంలో ప్రత్యక్షమై లోకానికి తిరిగి వెలుగునిచ్చాడు. ఆ తరువాత గౌరీదేవికి తన దేహంలో స్థానమిచ్చి అర్థనారీశ్వరుడుగా ఈ పర్వత పాదాల చెంత వెలిశాడని చెబుతారు.
ఆలయ నిర్మాణం, చరిత్ర:
అరుణాచలేశ్వర ఆలయం ద్రావిడ వాస్తుశిల్ప శైలికి అద్భుతమైన ఉదాహరణ. సుమారు 25 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ ఆలయానికి నాలుగు దిక్కులా నాలుగు ఎత్తైన గోపురాలు ఉన్నాయి.
- నిర్మాణ కాలం: చరిత్ర ప్రకారం, ఈ ఆలయం నిర్మాణం కొన్ని వేల సంవత్సరాల నాటిదిగా భావిస్తారు. శాసనాల ద్వారా, చోళ రాజులు (9వ శతాబ్దం నుండి 13వ శతాబ్దం వరకు) ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించి, ఆలయ నిర్వహణ చూసినట్లు తెలుస్తుంది.
- రాజగోపురం: తూర్పు వైపున ఉన్న రాజగోపురం అత్యంత ఎత్తైనది (సుమారు 217 అడుగులు). దీని నిర్మాణంలో కృష్ణదేవరాయలు మరియు నాయకర్ రాజవంశాల పాత్ర ఉందని తెలుస్తోంది.
- ఆలయ ప్రాంగణంలో వేయి కాళ్ళ మండపం, శక్తి గణపతి, బల్లాల నంది వంటి అనేక మందిరాలు, ఉపాలయాలు దర్శనమిస్తాయి.
అరుణాచల గిరి ప్రదక్షిణ:
ఈ క్షేత్రంలో అత్యంత ముఖ్యమైన, పవిత్రమైన అంశం గిరి ప్రదక్షిణ (గిరివలమ్). అరుణాచల కొండ చుట్టూ 14 కిలోమీటర్ల మేర ఈ ప్రదక్షిణ మార్గం ఉంటుంది. ఈ కొండ సాక్షాత్తు శివుడే కాబట్టి, గిరి ప్రదక్షిణ చేయడం అంటే పరమశివునికి ప్రదక్షిణ చేసినట్లేనని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. ముఖ్యంగా పౌర్ణమి రోజున ఈ గిరి ప్రదక్షిణ చేసేందుకు దేశ విదేశాల నుండి లక్షలాది భక్తులు తరలివస్తారు.
అరుణాచలం క్షేత్రం ఆధ్యాత్మిక చింతనతో పాటు, రమణ మహర్షి వంటి ఎందరో మహాత్ములకు తపోభూమిగా విరాజిల్లింది. ఈ కొండ పాదాల చెంత ఉన్న రమణాశ్రమం కూడా భక్తులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తుంది. అరుణాచలం కేవలం ఆలయం మాత్రమే కాదు, అది సాక్షాత్తు శివుని దివ్య తేజస్సు అని భక్తులు నమ్ముతారు.

తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల నుండి తమిళనాడులోని తిరువణ్ణామలై (అరుణాచలం) చేరుకోవడానికి వివిధ మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మీ సమయాన్ని, బడ్జెట్ను బట్టి మీరు ఈ క్రింది మార్గాలలో ఒకదానిని ఎంచుకోవచ్చు.
అరుణాచలం (తిరువణ్ణామలై) కి సొంత రైల్వే స్టేషన్ (TNM) ఉంది. కానీ కొన్ని ప్రధాన నగరాల నుండి నేరుగా రైళ్లు అందుబాటులో లేకపోవచ్చు.
1. రైలు మార్గం (Train) – తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నది
రైలు ప్రయాణం సాధారణంగా ఖర్చు తక్కువగా ఉండి, సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది.
- హైదరాబాద్ నుండి:
- హైదరాబాద్లోని కాచేగూడ (KCG) లేదా చార్లపల్లి (CHZ) నుండి తిరువణ్ణామలై (TNM) కి నేరుగా వారానికి కొన్ని ప్రత్యేక రైళ్లు నడుస్తాయి. (సమయం సుమారు 15 నుండి 20 గంటలు పట్టవచ్చు).
- లేదా, హైదరాబాద్ నుండి కాట్పాడి జంక్షన్ (KPD) వరకు రైలులో వెళ్లి, అక్కడి నుండి తిరువణ్ణామలైకు (సుమారు 2-3 గంటల ప్రయాణం) స్థానిక రైలు లేదా బస్సులో చేరుకోవచ్చు.
- విశాఖపట్నం/విజయవాడ నుండి:
- విజయవాడ, విశాఖపట్నం నుండి తిరువణ్ణామలైకి నేరుగా రైళ్లు తక్కువగా ఉండవచ్చు. మీరు చెన్నై (మద్రాస్) లేదా బెంగళూరు చేరుకుని, అక్కడి నుండి తిరువణ్ణామలైకి రైలు లేదా బస్సులో ప్రయాణించవచ్చు.
- విజయవాడ నుండి చెన్నైకి రైలులో వెళ్లి, అక్కడి నుండి తిరువణ్ణామలైకు వెళ్ళడం ఒక సులభమైన మార్గం.
2. బస్సు మార్గం (Bus) – ప్రత్యామ్నాయ మార్గం
- హైదరాబాద్ నుండి:
- హైదరాబాద్ (MGBS) నుండి తిరువణ్ణామలైకి నేరుగా బస్సులు (ప్రైవేట్/RTC) అందుబాటులో ఉండవచ్చు. ప్రయాణ సమయం సుమారు 11 నుండి 15 గంటలు పట్టవచ్చు.
- లేదా, చెన్నై/బెంగళూరుకు బస్సులో వెళ్లి, అక్కడి నుండి తిరువణ్ణామలైకు తరచుగా లభించే బస్సులలో చేరుకోవచ్చు.
- విజయవాడ నుండి:
- విజయవాడ నుండి చెన్నై/తిరుపతికి బస్సులో వెళ్లి, అక్కడి నుండి తిరువణ్ణామలైకు బస్సు లేదా ట్యాక్సీలో చేరుకోవచ్చు.
3. విమాన మార్గం (By Air) – వేగవంతమైనది
తిరువణ్ణామలైకి సొంత విమానాశ్రయం లేదు. కాబట్టి దగ్గరలోని విమానాశ్రయాలను ఉపయోగించాలి:
- చెన్నై (Chennai – MAA): ఇది దగ్గరగా ఉన్న ప్రధాన విమానాశ్రయం (సుమారు 195 కి.మీ.). హైదరాబాద్, విశాఖపట్నం, విజయవాడల నుండి చెన్నైకి విమానాలు తరచుగా అందుబాటులో ఉంటాయి. చెన్నై చేరుకున్నాక, అక్కడి నుండి ట్యాక్సీ (సుమారు 4-5 గంటలు) లేదా రైలు/బస్సు ద్వారా తిరువణ్ణామలై చేరుకోవచ్చు.
- బెంగళూరు (Bengaluru – BLR): ఇది కూడా ప్రత్యామ్నాయం. బెంగళూరు నుండి రోడ్డు మార్గంలో తిరువణ్ణామలై సుమారు 200 కి.మీ. ఉంటుంది.
4. సొంత వాహనంలో (By Road/Car)
మీరు సొంత కారులో ప్రయాణించాలనుకుంటే, ఇది సుమారు 12 నుండి 14 గంటల ప్రయాణం (దూరం సుమారు 685-725 కి.మీ).
- హైదరాబాద్ నుండి మార్గం: సాధారణంగా హైదరాబాద్ $\to$ కర్నూలు $\to$ కడప $\to$ చిత్తూరు మీదుగా తిరువణ్ణామలై చేరుకోవచ్చు.
ముఖ్య గమనికలు:
- సమయపాలన మరియు బడ్జెట్: రైలు ప్రయాణం చౌకైనది, విమానం వేగవంతమైనది. బస్సు ప్రయాణం మధ్యస్థంగా ఉంటుంది.
- ప్యాకేజీలు: తెలంగాణ టూరిజం వంటి ప్రభుత్వ సంస్థలు కొన్నిసార్లు హైదరాబాద్ నుండి అరుణాచలం యాత్రకు ప్రత్యేక టూర్ ప్యాకేజీలు (రహదారి మార్గం ద్వారా) అందిస్తుంటాయి. వాటి వివరాలు తెలుసుకోవడం సౌకర్యంగా ఉంటుంది.
- రైలు/బస్సు టికెట్లు: ప్రయాణానికి ముందుగానే రైలు మరియు బస్సు టికెట్లను IRCTC లేదా ఇతర ఆన్లైన్ పోర్టల్స్ ద్వారా బుక్ చేసుకోవడం మంచిది, ముఖ్యంగా పౌర్ణమి వంటి పండుగల సమయాల్లో రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది.
మీ ప్రయాణానికి శుభాకాంక్షలు!
