తెలంగాణలోని ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రమైన యాదగిరిగుట్ట (యాదాద్రి) శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం గురించి సమగ్రమైన వ్యాసం ఇక్కడ ఉంది.

యాదగిరిగుట్ట శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవాలయం (యాదాద్రి)

తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాలో ఉన్న యాదగిరిగుట్ట, దక్షిణ భారతదేశంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి. గుట్టపై కొలువైన శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామిని దర్శించుకోవడానికి ప్రతిరోజూ వేలాది మంది భక్తులు ఇక్కడికి తరలివస్తుంటారు. ఇటీవల జరిగిన ఆలయ పునర్నిర్మాణం తర్వాత, ఈ క్షేత్రం “యాదాద్రి”గా పిలువబడుతూ ప్రపంచస్థాయి ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా మారింది.

స్థల పురాణం (చరిత్ర)

పురాణాల ప్రకారం, ఈ క్షేత్రానికి ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. రుష్యశృంగ మహర్షి కుమారుడైన యాద మహర్షి, ఆంజనేయ స్వామి ఆశీస్సులతో ఈ కొండపై నరసింహ స్వామి కోసం ఘోర తపస్సు చేశారు. యాద మహర్షి తపస్సుకు మెచ్చిన స్వామివారు, ఆయన కోరిక మేరకు ఐదు రూపాలలో దర్శనమిచ్చారు:

జ్వాల నరసింహ: అగ్ని రూపంలో.
యోగానంద నరసింహ: యోగ ముద్రలో.
గండభేరుండ నరసింహ: శక్తివంతమైన పక్షి రూపంలో.
ఉగ్ర నరసింహ: రౌద్ర రూపంలో.
లక్ష్మీనరసింహ: శాంత స్వరూపంలో అమ్మవారితో కలిసి.

ఈ ఐదు రూపాలు ఒకే కొండపై వెలసినందున దీనిని “పంచ నరసింహ క్షేత్రం” అని పిలుస్తారు.

ఆలయ పునర్నిర్మాణం – అద్భుత శిల్పకళ

తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ ఆలయాన్ని ఆగమ శాస్త్రం ప్రకారం, అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా పునర్నిర్మించింది. ఈ నూతన ఆలయ నిర్మాణం భారతీయ శిల్పకళా వైభవానికి నిదర్శనం.

కృష్ణ శిలలు: ఆలయ నిర్మాణం కోసం ప్రత్యేకంగా సేకరించిన నల్ల రాతిని (కృష్ణ శిల) ఉపయోగించారు. సిమెంట్ వాడకుండా కేవలం రాళ్లను అనుసంధానించే పద్ధతిలో (Locking system) దీనిని నిర్మించారు.
సప్త గోపురాలు: ఆలయానికి ఏడు అద్భుతమైన గోపురాలు ఉన్నాయి. ఇందులో ప్రధానమైన రాజగోపురం ఎంతో ఎత్తుగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
కాకతీయ మరియు ద్రవిడ శైలి: ఆలయ స్తంభాలు, మండపాలు కాకతీయ మరియు ద్రవిడ వాస్తుశైలిని ప్రతిబింబించేలా చెక్కబడ్డాయి.
స్వర్ణ తాపడం: గర్భగుడి పైన ఉన్న విమాన గోపురానికి పూర్తిగా బంగారు తాపడం (Gold Plating) చేయడం విశేషం.

క్షేత్ర విశిష్టత మరియు నమ్మకాలు

గ్రహ దోష నివారణ: యాదగిరిగుట్ట స్వామివారిని దర్శించుకుంటే గ్రహ దోషాలు, కష్టనష్టాలు తొలగిపోతాయని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.
ఆరోగ్య ప్రదాయిని: మానసిక సమస్యలు, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యాలతో బాధపడేవారు ఇక్కడ మండల దీక్ష (41 రోజులు) చేస్తే స్వస్థత చేకూరుతుందని నమ్ముతారు.
లడ్డూ ప్రసాదం: తిరుమల తరహాలోనే ఇక్కడ లభించే లడ్డూ ప్రసాదం చాలా ప్రసిద్ధి.

పర్యాటక సౌకర్యాలు

హైదరాబాద్ నగరానికి కేవలం 60 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండటం వల్ల రవాణా సౌకర్యం చాలా బాగుంది. భక్తుల సౌకర్యార్థం కొండపైకి వెళ్ళడానికి ఘాట్ రోడ్లు, బస్సు సౌకర్యాలు, బస చేయడానికి కాటేజీలు, అన్నదాన సత్రాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

ముగింపు

యాదాద్రి కేవలం ఒక దేవాలయం మాత్రమే కాదు, అది తెలంగాణ సంస్కృతికి, భక్తికి నిలువుటద్దం. ఆధునిక హంగులతో, పురాతన ఆగమ శాస్త్ర నియమాలతో నిర్మితమైన ఈ ఆలయం రాబోయే తరాలకు ఆధ్యాత్మిక వెలుగులు పంచుతూనే ఉంటుంది. జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించాల్సిన పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రం ఈ యాదాద్రి.

తెలంగాణలోని యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాలో ఉన్న శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయానికి (యాదగిరిగుట్ట) చేరుకోవడానికి పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. హైదరాబాద్ నుండి సుమారు 60 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ఆలయానికి చేరుకోవడానికి రవాణా సౌకర్యాలు చాలా బాగున్నాయి.

1. రోడ్డు మార్గం (By Road)

చాలా మంది భక్తులు రోడ్డు మార్గం ద్వారానే ఇక్కడికి వస్తుంటారు. హైదరాబాద్ – వరంగల్ జాతీయ రహదారి (NH 163) ద్వారా ప్రయాణం చాలా సాఫీగా సాగుతుంది.

బస్సు సౌకర్యం (TSRTC):
- హైదరాబాద్‌లోని జూబ్లీ బస్ స్టేషన్ (JBS) మరియు ఎంజీబీఎస్ (MGBS/Gowliguda) నుండి యాదగిరిగుట్టకు ప్రతి అరగంటకు ఆర్టీసీ బస్సులు అందుబాటులో ఉంటాయి.
- “యాదగిరిగుట్ట” వెళ్ళే బస్సులు లేదా “వరంగల్/హన్మకొండ” వెళ్ళే బస్సులెక్కి రాయగిరి బైపాస్ (Raigiri Arch) వద్ద దిగవచ్చు.
- ప్రయాణ సమయం: సుమారు 2 నుండి 2.30 గంటలు.
స్వంత వాహనాలు/కార్లలో:
- రూట్: హైదరాబాద్ ,ఉప్పల్ , ఘట్కేసర్, భువనగిరి , రాయగిరి ఆర్చ్, యాదగిరిగుట్ట.
- హైదరాబాద్ నుండి ట్రాఫిక్ బట్టి సుమారు 1.30 నుండి 2 గంటల్లో చేరుకోవచ్చు.

2. రైలు మార్గం (By Train)

రైలులో రావాలనుకునే వారికి కూడా మంచి సౌకర్యం ఉంది.

సమీప రైల్వే స్టేషన్లు:
1. రాయగిరి (యాదాద్రి) స్టేషన్: గుట్టకు 5 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది.
2. భువనగిరి స్టేషన్: గుట్టకు 13 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది.
సికింద్రాబాద్ లేదా హైదరాబాద్ స్టేషన్ల నుండి భువనగిరి లేదా రాయగిరి వైపు వెళ్లే ప్యాసింజర్ రైళ్లు (MEMU) మరియు ఎంఎంటీఎస్ (MMTS) రైళ్లు అందుబాటులో ఉంటాయి.
స్టేషన్‌లో దిగిన తర్వాత గుట్ట కిందకు వెళ్ళడానికి ఆటోలు దొరుకుతాయి.

3. విమాన మార్గం (By Air)

దూర ప్రాంతాల నుండి విమానంలో వచ్చే భక్తులకు:

సమీప విమానాశ్రయం: రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (శంషాబాద్, హైదరాబాద్).
ఇక్కడి నుండి యాదాద్రికి సుమారు 90-100 కి.మీ దూరం ఉంటుంది.
విమానాశ్రయం నుండి నేరుగా క్యాబ్ (Cab) మాట్లాడుకుని వెళ్లవచ్చు. లేదా “పుష్పక్” బస్సులో ఉప్పల్ రింగ్ రోడ్ వరకు వచ్చి, అక్కడి నుండి ఆర్టీసీ బస్సులో యాదగిరిగుట్టకు వెళ్లవచ్చు.

కొండపైకి చేరుకోవడం ఎలా? (Reaching the Hilltop)

యాదగిరిగుట్ట పట్టణానికి (కొండ కిందకు) చేరుకున్న తర్వాత, స్వామివారిని దర్శించుకోవడానికి కొండపైకి వెళ్ళాలి. దీనికి మూడు మార్గాలు ఉన్నాయి:

ఉచిత బస్సులు: దేవస్థానం వారు భక్తుల కోసం కొండ కింద నుండి పైకి ఉచిత బస్సులను నడుపుతారు. ఇది చాలా సులభమైన మార్గం.
ఆటోలు: కొండపైకి వెళ్ళడానికి ప్రైవేట్ ఆటోలు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి.
మెట్ల మార్గం: మొక్కులు ఉన్నవారు లేదా కాలినడకన వెళ్లాలనుకునే వారి కోసం మెట్ల మార్గం కూడా ఉంది.